Strona główna / nr 4 (10) - JESIEŃ 2006 / DOLINA KARPIA
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
DOLINA KARPIA


Beskidy, Beskid Mały Leskowiec zima w górach zdjęcia galeria

Beskid Mały Leskowiec zima w górach zdjęcia galeria

Tatry Morskie Oko zdjęcia galeria

Tatry Dolina Białej Wody zdjęcia galeria I

Orla Perć szlak na Krzyżne zdjęcia galeria 6

DOLINA KARPIA      

  • Dolina Karpia - obejmuje obszar historycznego ośrodka hodowli karpia znanego już w średniowieczu. Stawy hodowlane, z których największym jest Pilawa położona w kompleksie stawów Przeręb, zajmują obszary setek hektarów, rozciągając się w dolinie Wisły, Skawy i Wieprzówki.

    Inicjatorami projektu „Dolina Karpia” były Gminy Zator, Przeciszów i Spytkowice. Później do grupy, która chce budować wspólny program rozwoju dołączyły: Brzeźnica, Polanka Wielka i Osiek. Tych sześć gmin położonych w południowej części doliny Wisły i na Pogórzu Karpackim postanowiło połączyć swoje siły i wspólnie promować ten piękny zakątek naszego kraju.

    „Dolina Karpia” to program, który obejmuje kilka połączonych ze sobą działań, mających na celu stworzenie spójnej oferty turystycznej opartej głównie na promocji walorów przyrodniczych i kulturowych tego rejonu. Fundamentem Doliny Karpia są długowieczne tradycje związane z hodowlą karpia królewskiego, którego sposób hodowli został niewiele zmieniony i dzięki czemu ryba ta zachowuje niepowtarzalne walory smakowe. Karp zatorski, zwany też karpiem królewskim, jest rybą poszukiwaną i cenioną przez smakoszy ryb w całej Polsce. Znalazł on też swoje miejsce na „Mapie małopolskich przysmaków”. Najlepiej smakuje karp wędzony, karp w zalewie lub „karp po zatorsku” - zapiekany w śmietanie. Palce lizać.

    Produkcja karpia odbywa się w gospodarstwach rybackich, z których największe to: Przeręb, Spytkowice, Bugaj, Rudze i Laskowa. Obok „karpia królewskiego” prowadzi się także hodowlę innych gatunków ryb, takich jak: lin, jaź, tołpyga, amur, karaś pospolity i złocisty, oraz ryb drapieżnych: szczupak, sum i okoń.
    Mieszkańcy Gminy Zator odnoszą się z szacunkiem do dokonań swoich przodków. W ostatnim tygodniu czerwca, podkreślając kilkusetletnie tradycje hodowli karpia, hucznie obchodzą każdego roku Święto Karpia. Podczas corocznych obchodów goszczą potrawami z karpia swoje rodziny, gości, znajomych oraz przyjaciół z kraju i zagranicy.

    Dolina Karpia stała się rajem dla wędkarzy z całej Polski, którzy wraz z rodzinami spędzają tutaj wolne chwile i wakacje. Zaplecze dla wędkarzy stanowią rzeki oraz zagospodarowane starorzecza i zbiorniki wodne powstałe po wydobyciu żwiru. W długim sezonie - od marca do października, są one świetnym miejscem wypoczynku wszystkich miłośników wędkowania i odpoczynku na łonie przyrody.

    Liczne gatunki ptaków występujące w Dolinie Karpia, w tym te najrzadziej spotykane: ślepowron, podgorzałka, rybitwa zwyczajna, rybitwa białowąsa, rybitwa białoskrzydła, bąk i bączek przyciągają ornitologów i amatorów fotografowania dziewiczej przyrody z całej Europy. Obszar dolnej części doliny Skawy i dolina Wisły w rejonie Zatora znalazły się w europejskiej sieci obszarów chronionych “Natura 2000”.

    Lokalizacja w pobliżu Wadowic, Oświęcimia i dużych aglomeracji miejskich Krakowa, Katowic, Bielska, to niewątpliwy atut tego regionu. Obszar Doliny Karpia wyróżnia się nieprzeciętnym krajobrazem naturalnym i kulturowymi tradycjami, dzięki czemu stanowi doskonałe miejsce do aktywnego wypoczynku połączonego z krajoznawstwem. Spacery i przejażdżki rowerem wzdłuż Skawy, wśród łęgowych zarośli i stawów zarośniętych szuwarami będącymi siedliskami ptactwa wodnego, są świetną formą spędzania czasu.

    Dolinę przecinają wytyczone szlaki rowerowe: Greenways - Zielony Szlak Kraków - Morawy - Wiedeń (dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe), EuroVelo R4, Szlak Zabytków Ziemi Oświęcimskiej oraz Szlak Architektury Drewnianej.


    Karp Królewski z Zatora - Absolutny fenomen i rekordzista pod względem hodowli, bowiem początki rybactwa i hodowli karpia w Zatorze sięgają czasów panowania Bolesława Krzywoustego. W połowie XV wieku Księstwo Zatorskie przeszło do Korony Polskiej i odtąd królowie polscy otoczyli tę krainę, a zwłaszcza jej ryby, troskliwą pieczą. Oczywiście wśród ryb królował karp. Jego walory smakowe potrafili docenić polscy królowie sprowadzając go przez długie lata na swoje stoły - stąd też wzięła się zachowana do dzisiaj nazwa „karp królewski”, którą wielu hodowców przypisuje swoim karpiom. Jednak, aby być zgodnym z historyczną prawdą, jedynie karp z Zatora ma prawo szczycić się przydomkiem królewskiego.
    (Źródło: „Dary naszej ziemi, Małopolski Smak” - wydawca Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Tekst Jacek Szklarek.)


    Ziemia Oświęcimsko - Zatorska to obszar niezwykły pod względem wartości przyrodniczych. Niezwykłość ta wynika zarówno z dużej koncentracji bardzo rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt, a także z faktu, że przetrwanie wielu z nich związane jest z gospodarczą działalnością człowieka. Najcenniejsze przyrodniczo tereny to przede wszystkim kompleksy stawów hodowlanych, będące ostoją wymierających w Polsce roślin i ptaków. Również bardzo cenne są fragmenty lasów łęgowych o charakterze naturalnym, które zachowały się wzdłuż podgórskich rzek - Soły i Skawy.

    Stawy Rybne

    Początki gospodarki stawowej na Ziemi Oświęcimsko - Zatorskiej sięgają XIII wieku. Jest to jeden z najstarszych i największych w naszym kraju ośrodków hodowli karpia. To właśnie z okolic Zatora pochodzi sławny Karp Królewski.
    Chlubą tego terenu jest ślepowron - ptak, którego niemal cała populacja krajowa skupia się w okolicach Zatora, Oświecimia oraz Skoczowa. Swoje ostoje znalazły tu takie wymierające w naszym kraju gatunki roślin jak m.in.: oczeret sztyletowaty, nadwodniki, kotewka orzech wodny czy grzybieńczyk wodny. Szczególnie dwa ostatnie z wymienionych gatunków występują tu bardzo licznie, stając się florystycznym symbolem Ziemi Oświęcimsko - Zatorskiej.

    Dolina Dolnej Skawy (PL125) - ostoja ptaków o znaczeniu europejskim w Polsce, projektowana ostoja Europejskiej Sieci Ekologicznej “Natura 2000”

    Obszar ten obejmuje największe kompleksy stawów na Ziemi Oświęcimsko - Zatorskiej: Spytkowice, Przeręb, Bugaj oraz Stawy Monowskie. Stawy położone są ze wszystkich stron Zatora i obejmują około 1500 ha powierzchni. Prowadzona jest tu intensywna hodowla ryb, ale wiele zbiorników jest mocno zarośniętych roślinnością wodną. W ostoi znajdują się żwirownie z wyspami, chętnie zasiedlanymi przez ptaki. Występuje tutaj co najmniej 17 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, dla których wyznacza się ostoje sieci Natura 2000; 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (PCKZ). Stawy te to jedno z nielicznych w Polsce stanowisk lęgowych podgorzałki (kaczki zagrożonej w skali światowej). Lęgną się tutaj również inne gatunki zagrożone w Europie: ślepowron, mewa czarnogłowa, rybitwa białowąsa (PCKZ, najliczniejsze stanowisko w kraju), bąk (PCKZ), bączek (PCKZ), zausznik, czapla purpurowa, kropiatka, zielonka (PCKZ), hełmiatka, rycyk, krwawodziób, rybitwa czarna, rybitwa rzeczna oraz podróżniczek.

    Dolina Skawy

    Dolina wraz z rzeką Skawą na odcinku Graboszyce - ujście do Wisły, należy do jednych z najbardziej malowniczych zakątków Ziemi Oświęcimsko- Zatorskiej. Mimo że silnie przekształcona przez człowieka, zachowała w wielu miejscach układy zbliżone do naturalnych, bogate w gatunki rzadkie i chronione. W zachowanych fragmentach lasów łęgowych w drzewostanie oprócz wierzb, topoli czarnej spotkać można również olchę szarą. W runie na wielu stanowiskach masowo występuje chroniona paproć - pióropusznik strusi. Charakterystyczne dla doliny Skawy są liczne małe zbiorniki wodne rozmieszczone wzdłuż biegu rzeki - pozostałość po często niekontrolowanym wydobyciu żwiru. Obecnie stanowią one środowisko życia płazów, a także bobrów. Samo koryto rzeki zachowało w znacznej części naturalny charakter. Urwiste brzegi wykorzystywane są przez jaskółki brzegówki, które gniazdują tutaj w licznych koloniach.

    Mariusz Makuch
    © Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
    Webmaster: PROMEDIA