Strona główna / nr 4 (10) - JESIEŃ 2006 / SŁOWO WSTĘPNE
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
SŁOWO WSTĘPNE


Ojcowski Park Narodowy utworzony przed pięćdziesięciu laty, zawiera na obszarze ponad 21 km2 wartości zarówno przyrodnicze jak i kulturowe. Na tle krasowej rzeźby, zróżnicowanej i bogatej szaty roślinnej oraz fauny zaznacza się także obecność człowieka i jego działalność od czasów naj-dawniejszych (paleolit) po wiek XX, wyciskająca zasadnicze piętno na kra-jobrazie doliny Prądnika i okolic. Odrębność przyrody tego terenu i kultu-rowy krajobraz od dawna wzbudzały zainteresowanie ludzi nauki i kultury. Na ten temat powstało bardzo dużo prac naukowych, zgromadzono bogatą literaturę.
Zasadniczym celem Ojcowskiego Parku Narodowego jest ochrona wszystkich elementów środowiska przyrodniczego ze szczególnym uwzględnieniem różnorodności przyrodniczej, zwłaszcza florystycznej i faunistycznej, ukształtowanej przez czynniki naturalne przy udziale umiar-kowanej działalności gospodarczej człowieka. W 50-letnim dorobku Parku na uwagę zasługuje także działalność naukowo-dokumentacyjna, wydaw-nicza i dydaktyczna.
Kolejne teksty zamieszczone w niniejszym numerze pisma przedstawia-ją najważniejsze walory tego terenu jak również zagrożenia ograniczające funkcjonowanie Parku.
Powszechnie wiadomo, że parki narodowe czy krajobrazowe są tworzo-ne dla ochrony najcenniejszych wartości przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych. Niemal wszystkie w naszym kraju, z małymi wyjątkami, tworzono na terenach wcześniej użytkowanych gospodarczo. Ochrona prawna tych obszarów połączona z pewnymi ograniczeniami w działalno-ści gospodarczej rodzi napięcia i konflikty. Ich przyczyną jest narastająca antropopresja spowodowana m.in. rozwojem osadnictwa i komunikacji, zmianami użytkowania ziemi, rozwojem turystyki. Konflikty te szczegól-nie ostro zaznaczają się w Ojcowskim Parku Narodowym, usytuowanym w sąsiedztwie dużych ośrodków miejskich i przemysłowych (Kraków, Śląsk). Istniały one niemal od początku istnienia Parku, tj. od 1956 r. jednakże ich niebezpieczne ostrze zaznaczyło się najwyraźniej w ostatnich latach. Ich główną przyczyną jest narastająca presja osadnicza obserwowana wokół najbliższego sąsiedztwa OPN, a także wewnątrz samego Parku.
Najwymowniejszym przykładem jest koncepcja budowy osiedla miesz-kaniowego na jeden tysiąc mieszkańców otulinie Ojcowskiego Parku Na-rodowego od strony wschodniej, na gruntach wsi Cianowice i Smardzowi-ce. Na powierzchni około 150 ha ma powstać około 200 rezydencji z nie-uniknioną perspektywą powiększnia ich liczby. Jest to największy konflikt, jaki w ciągu 50-letniej historii Ojcowskiego Parku Narodowego zarysował się między dyrekcją OPN prywatnymi prywatnymi inwestorami. Pikanterii całej sprawie nadaje fakt nazywania tej inwestycji "ośrodkiem recepcyj-nym" dla rozwiązywania problemów turystycznych Ojcowskiego Parku Narodowego!
Sprawa oddalenia tej groźnej dla Parku inwestycji oraz innych zamie-rzeń budowlanych nie tylko nie znajdują pozytywnego rozwiązania lecz nawet śladu zrozumienia ze strony samorządów lokalnych, które podejmu-ją starania o zmiany zapisów w planach zagospodarowania przestrzennego ułatwiających przekwalifikowanie gruntów rolnych na budowlane i po-większanie i powiększanie stref osadniczych wokół Ojcowskiego Parku Narodowego.
Wszystko to prowadzi do potęgowania efektu "wyspy" Ojcowskiego Parku Narodowego, przecinania istniejących i potencjalnych korytarzy eko-logicznych. Istniejące ustawodawstwo nie ułatwia ochrony przyrody Parku by nie wspomnieć pominięcia w najnowszej ustawie o ochronie przyrody z 2004 r. zapisu, mówiącego o podporządkowaniu działalności gospodarczej na terenie parku narodowego ochronie przyrody, która powinna mieć pierwszeństwo przed wszystkimi innymi działaniami. Ustawa natomiast przewiduje zmianę granic parku narodowego, co w praktyce może ozna-czać uszczuplenie jego powierzchni, lub likwidację parku narodowego w przypadku bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych i kulturowych.
Smutne to refleksje w jubileuszowym roku 50-lecia utworzenia Ojcow-skiego Parku Narodowego. Należy jednak mieć nadzieję, że po 50 latach walki o ochronę tego zakątka przyrody naszego kraju zwycięży rozsądek i nie dojdzie do dalszego drastycznego naruszania równowagi przyrodniczej tego terenu, uznanego pół wieku temu za park narodowy.

dr Józef Partyka
z-ca dyrektora Ojcowskiego Parku Narodowego
32-047 Ojców 9
 
© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: PROMEDIA