Strona główna / nr 3 (13) - LATO 2007 / Nostalgia nad opuszczonym Pogórzem
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
Nostalgia nad opuszczonym Pogórzem


  • Gdy któregoś z lutowych poranków zatelefonował do mnie niespodziewanie Adam Gancarek, gospodarz prywatnego schroniska-bacówki na Jamnej na Pogórzu Rożnowskim, odżyły nagle wspomnienia nad niełatwymi kolejami losu, turystycznego losu Pogórza Karpat w ogóle, a dwóch bacówek (niegdyś PTTK) w szczególności. Chodzi o Brzankę na Pogórzu Cięzkowi-ckim i Jamną w centrum Pogórza Rożnowskiego.
    Obiekt na Brzance usytuowany obecnie w Parku Krajobrazowym Pasma Brzanki leży tuż obok nowej wieży widokowej na szczycie tej góry. Schronisko na Jamnej w Parku Krajob-razowym Rożnowsko Ciężkowickim nie tylko wabi bogactwem krajobrazów ale wieloma in-nymi walorami.
    Płaskowyż Jamnej przekracza nieco 500 metrów npm., co jak na Pogórze Karpat stanowi zna-czne przewyższenie nad otaczającymi dolinami. Jamna leży najogólniej to określając między doliną potoku Paleśnica (lokalna droga z Wojnicza i Zakliczyna nad Jezioro Rożnowskie) na zachodzie a doliną Białej od strony wschodniej. Biała wabi w tym rejonie szczególnie Cięż-kowicami i "Skamieniałym Miastem" oraz dworkiem Ignacego Jana Paderewskiego w Kąśnej Dolnej.
    Szczodrze obdarowana przez naturę Jamna nie tylko przyciąga romantyczno-krajobrazową nostalgią ale może i przede wszystkim historią przetykającą się ze współczesnością. Naj-bardziej mroczne, okupacyjne dzieje tego zakątka Pogórza przypomina kilka martyrolo-gicznych miejsc związanych z hitlerowskim ludobójstwem z października 1944 roku, tj. zbro-dnią dokonaną na mieszkańcach osiedla Jamna. Na szczytowym płaskowyżu Jamnej wznosi się sylwetka nowego kościoła, maryjnego sanktuarium - samej Jamnej dotyczącego.
    Nieopodal kilku zachowanych z okupacyjnej pożogi domów osiedla Jamna, na początku lat 80-tych staraniem PTTK stanęło schronisko-bacówka w szczególnie uroczym widokowo za-kątku. Wraz z sąsiednią Brzanką miały schroniska te stworzyć namiastkę i zalążek turysty-cznego zagospodarowania całego Pogórza Karpackiego. Miały stanowić, ale niestety na pla-nach i koncepcjach się skończyło. Znaczne oddalenie dwóch bacówek od następnych schro-nisk PTTK a przede wszystkim totalny brak wiedzy i zainteresowania turystów walorami Pogórza sprawiały, że kolejnym dzierżawcom było tutaj coraz trudniej gospodarzyć.
    Jamnej i tak dopisało szczęście, gdyż bacówką zainteresował się Uniwersytet im. Adama Mi-ckiewicza w Poznaniu przeznaczając duże pieniądze na generalną modernizację schroniska. Dzisiaj Adam Gancarek nadal może liczyć na Uniwersytet, ale na własną rękę podej-muje także wiele inicjatyw i angażuje własne środki, celem zachęcenia do odwiedzania Jamnej przez turystów. Z rozmowy z panem Adamem wynikało, że w ostatnim okresie z coraz lepszym efektem udaje mu się lansować Jamną jako miejsce wymarzone dla turystyki rodzinnej.
    A z czego Jamna słynie w całej Polsce? Jest dużym i ważnym centrum ruchu OAZ-owego, stworzonego przez znanego z lednickich spotkań z młodzieżą poznańskiego Dominikanina Ojca Jana Górę. Ojciec Jan przez wiele lat pozostawał dobrym duchem Jamnej, rozwijając młodzieżowy ośrodek p.w. Św. Jacka i rozsławiając Jamną jako miejsce i zakątek na ziemi Bogu oraz turystom przeznaczony.
    Wśród niezliczonych anegdotycznych wspomnień i przekazów szczególnie jedno dowodzi wyjątkowej przebojowości a zarazem skuteczności znanego Dominikanina. Gdy ważny sponsor początkowo deklarujący znaczną finansową pomoc dla budowy obecnego kościoła chciał się niespodziewanie wycofać Ojciec Góra powiedział mu bez ogródek: Ładnie to tak, ładnie. Jesteście góral z krwi i kości. Obiecaliście Babie pomoc, a teraz chyłkiem chcecie zrezygnować?.. Jakiej babie, jakiej babie? Zapytał poirytowany natarczywością Ojca Jana biznes-men: A no Matce Najświętszej drogi panie, Matce Najświętszej! Reakcja była natychmias-towa. Ojciec Góra obiecane na kościół pieniądze dostał.

    Dominikanin cieszył się wśród osób duchownych szczególnymi względami u Jana Pawła II. Robiąc z tego niejako „użytek”  zdołał dla potomności uzyskać od Ojca Świętego wiele oso-bistych pamiątek, z których urządził w ośrodku na Jamnej specjalną ekspozycję.

    Dużym walorem okolic Jamnej pozostaje rozmaitość szlaków turystycznych. Można stąd po-wędrować na górę i do wsi Bukowiec, do doliny Paleśnicy i nad Jezioro Rożnowskie, do samej Paleśnicy przez wieś Olszową. Staraniem Adama Gancarka powstały następne szlaki na Jamną: z Jastrzębiej koło wybitnych geologicznych osobliwości oraz okrężny szlak wokół okolic Jamnej przez źródliskową część Paleśnianki i wieś Siekierczynę.

    Miłośnicy górskich panoram mogą bez końca spacerować po płaskowyżu Jamnej oraz są-siedniego Rosulca ćwicząc swoją topograficzną wiedzę w orientowaniu dalekich widoków na Pogórze Rożnowskie, Ciężkowickie oraz Beskid Wyspowy, Sądecki, Niski a nawet Tatry.

    Pod bacówkę można dojechać samochodem wąską nitką asfaltu z doliny Paleśnicy.

    Gospodarz bacówki z własnych funduszy sfinalizował przecięcie kawałka lasu pod schro-niskiem, dzięki czemu powstała urocza polana z dalekimi widokami na Beskid Wyspowy.

    Co robić, aby okolice Jamnej turystom przybliżyć m.in. dzięki fachowej literaturze? Przez długie lata trzeba było zmagać się z upiornym bo przewrotnym stereotypem: przewodników i map nie warto robić, bo nikogo ten teren nie obchodzi, ale przecież aby ludzi zainteresować koniecznie należałoby jednak coś wydać?!

    Początek na wydawniczej drodze został uczyniony. W połowie lat 90-tych staraniem Oddzia-łu PTTK w Tarnowie ukazał się przewodnik „Pogórze Wielickie, Rożnowskie i Ciężkowic-kie” a Wydawnictwo „Compass” przygotowało kilka turystycznych map tego terenu w dok-ładnych skalach. To jednak wszystko zbyt mało. Promocja Jamnej powinna i musi się doko-nywać za pomocą współcześnie skutecznych standartów, wśród których najważniejsza wyda-je się pełna oraz dostępna informacja o tym miejscu na ziemi i jego rozlicznych walorach (estetycznych, krajoznawczych, historycznych, edukacyjnych, zdrowotnych wreszcie). Z Jam-nej bardzo jest blisko nad Jezioro Rożnowskie, do zabytków Zakliczyna, czy historią tchną-cych Melsztyna i Czchowa.

    Ojciec Święty Jana Paweł II wypowiedział 12 czerwca 1999 roku w Zamościu słowa, szcze-gólnie właśnie do Jamnej pasujące:

    Kiedy wędruję (-) i kontempluję piękno ojczystej ziemi, uprzytamniam sobie szczególny wy-miar zbawczej misji Syna Bożego. Tu z wyjątkową mocą, zdaje się przemawiać błękit nieba, zieleń lasów i pól, srebro jezior i rzek. Tutaj śpiew ptaków brzmi szczególnie znajomo – po polsku.

    Jamna historyczna, Jamna martyrologiczna, Jamna Bogiem obecna, Jamna geologiczna, Jam-na rodzinna, Jamna turystyczna, Jamna krajobrazowo piękna.

    Pozostaje wraz z panem Adamem Gancarkiem serdecznie tutaj zapraszać.

      


     
    © Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
    Webmaster: PROMEDIA