Strona główna / BESKIDY - JAN PAWEŁ II / Beskidy przewodnik / Beskid Mały
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
Beskid Mały zagospodarowanie turystyczne

Beskid Mały geologia  ] [ Panorama z Leskowca  ] [ Hrabskie Buty  ] [ Miejcowości  ] [ Szlaki  ]

Beskid Mały - Strona Główna

Zagospodarowanie turystyczne

 

Dziwne jest to pasmo, a raczej gniazdo górskie, ten Beskid Mały: nieznany i  nieopisywany dotychczas przez nikogo, nieuczęszczany przez turystów, zapomniany i lekceważony przez znawców gór naszych: głucho o nim w opisach geograficznych i krajoznawczych, głucho w podręcznikach turystycznych. Na góry te nie zwrócił uwagi po prostu nikt. Przy podziale gór naszych między poszczególne Oddziały Towarzystwa Tatrzańskiego żaden z nich nie chciał zająć się Beskidem Małym i przyjąć go w obręb swej działalności turystycznej, choć jest on i z Krakowa i Śląska Górnego dobrze widoczny i ledwie 2 – 3 godziny jazdy odległy. A przecież ten zapomniany i pogardzony kopciuszek górski, to nie żaden bękart nieudały, ale rodzone dziecko naszej polskiej ziemi, dziecko piękne, miłe, powabne i zajmujące, w dobra przyrodzone uposażone, uwagi, poznania i miłości godne, którego jedynym defektem, ściągającym nań niechęć niesłuszną, jest to, że jest niższe wzrostem od innej braci beskidzkiej.

Beskid Mały Wierchy nr 3 1925r. Kazimierz Sosnowski

 

Turysta jadąc w góry od Śląska widzi z dala na horyzoncie wysoki, ciemny wał górski. Jest to Beskid Mały. Rozciąga się on pomiędzy Bramą Wilkowicką a doliną przełomowej rzeki Skawy i ma ok. 35 km długości, oraz do 15 km szerokości – co daje ponad 500 km2. Zastanówmy się czy Beskid Mały jest rzeczywiście tak mały? Jeśli porównamy go do Tatr -najbardziej znanych, najwyższych, najpiękniejszych gór, których powierzchnia w Polsce wynosi 178 km2 – nagle okazuje się, że Beskid Mały ma powierzchnie prawie trzy razy większą od Tatr Polskich i wcale nie jest taki mały.

Jako pierwszy opisywał go w literaturze turystycznej Kazimierz Sosnowski, działacz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego z Nowego Sącza. W pierwszym przewodniku po Beskidach wydanym w 1914 r. używa nazwy Beskid Polski. W tym przewodniku opisuje w wielkim skrócie wyłącznie pasmo Magurki Wilkowickiej. Z racji bliskiej odległości do Bielska Białej znalazło się ono znacznie wcześniej w sferze zainteresowań turystów. Pierwsze szlaki poprowadziło niemieckie towarzystwo Beskidenferein. Za ich sprawą powstało również pierwsze schronisko turystyczne na Magurce Wilkowickiej.

W Wierchach nr 3 z 1925 roku Kazimierz Sosnowski zamieścił artykuł Beskid Mały, datowany – listopad 1924 r. Na 41 stronach ukazuje się pierwszy opis Beskidu Małego – pasma Łamanej Skały. W tym artykule Prof. Sosnowski proponuje aby znakowaniem na terenie Beskidu Małego zajął się jeden z nowopowstałych oddziałów PTT w Bielsku Białej lub w Wadowicach.

Tak też się dzieje. W rok później /1925 r./ legendarny działacz PTT z Żywca, jeden z założycieli koła PTT w Wadowicach, Władysław Midowicz wyznakował pierwszy szlak turystyczny koloru czerwonego w paśmie Łamanej Skały z Porąbki przez dolinę Wielkiej Puszczy na Przełęcz Kocierską. W 1927 r. poprowadził dalej ten szlak z Prz. Kocierskiej przez Potrójną 884 m. n.p.m., Łamaną Skałę 929 m. n.p.m. /zwaną dawniej Madahora/, Leskowiec 922 m. n.p.m. do Czartaka.

Następnie rozpocznie się era działalności legendarnego prezesa wadowickiego Oddziału PTT, później PTTK, nauczyciela gimnastyki w wadowickim gimnazjum, nauczyciela Karola Wojtyły – Czesława Panczakiewicza. W 1929 r. wyznakował on szlak koloru niebieskiego z Wadowic na Leskowiec, przez Prz. Panczakiewicza, Bliźniaki i Czoło. Dzisiaj ma on zmieniony przebieg na odcinku Prz. Panczakiewicza – Ponikiew – Prz. pod Gancarzem. Powstają kolejne szlaki m. in. zielony z Andrychowa na Leskowiec. W 1932 r. działacze wadowickiego koła PTT doszli do wniosku, iż sieć szlaków jest na tyle gęsta, że można pomyśleć o budowie schroniska pod Leskowcem.

Budowy podejmuje się cieśla z Targoszowa – Trybała i kończy ją rekordowym tempie trzech miesięcy. Rok później schronisko zostanie poświęcone i oddane oficjalnie do użytku turystów. Aktu poświęcenia dokonuje późniejszy wieloletni wadowicki proboszcz ks. dr Edward Zacher. W tej uroczystości biorą udział działacze Zarządu Głównego PTT, oraz liczne rzesze turystów. W uroczystości bierze również udział chór wadowickiego gimnazjum. Jak pisał Władysław Krygowski być może uczestniczył w niej również młody Karol Wojtyła.

Dzisiaj do dyspozycji turystów w Beskidzie Małym oddano ponad 400 km szlaków turystycznych, które wyprowadzają w najpiękniejsze, najbardziej urokliwe miejsca w Beskidzie Małym. W ciągu jednej, półtorej, dwóch godzin można znaleźć się na szczycie Leskowca, czy też Gronia Jana Pawła II, gdzie znajduje się schronisko PTTK. Stąd rozpościera się cudowna panorama Beskidów z Królową Beskidów - Babią Górą 1725 m. n.p.m.. Jeśli ma się trochę szczęścia to można zobaczyć ostre szczyty Tatr. A wszystko to w scenerii wspaniałej beskidzkiej przyrody. Wokół srebrne buki z powyginanymi gałęziami walczącymi z deszczami, mrozami, wichrami.

  • Beskidy strona główna >>>
  • Przewodnik poetycki po Beskidach >>>
  • Babia Góra  >>>
  •  
  • © Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
    Webmaster: PROMEDIA