Strona główna / BESKIDY - JAN PAWEŁ II / Beskidy przewodnik / Beskid Mały / Beskid Mały geologia
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
Beskid Mały budowa geologiczna

Beskid Mały budowa geologiczna

 

            Beskid Mały podobnie jak całe Beskidy powstał na skutek orogenezy alpejskiej. Główny trzon Beskidu stanowią piaskowce godulskie; warstwy godulskie dolne z piaskowcami, warstwy godulskie środkowe i górne.

Jeden z najwyższych szczytów Beskidu Małego – Łamana Skała 929 m. n.p.m. pokryty jest twardymi piaskowcami istebniańskimi, które rozpadając się utworzyły liczne wychodnie i zwaliska skalne. Dzięki nim szczyt Łamanej Skały stwarza wrażenie pierwotnych ostępów górskich, gdzie siedzi jedynie dziki zwierz. Nic bardziej mylnego. Przez szczyt prowadzi kilka znakowanych szlaków turystycznych, a na skałkach można spotkać od czasu do czasu amatorów wspinaczki skałkowej.

Szczyt Łamanej Skały został objęty ochroną rezerwatową. Madahora to rezerwat przyrody ożywionej i nieożywionej. Ochronie podlega tutaj unikalny na tej wysokości las świerka górnoreglowego, oraz wychodnie skalne. Zwykle w Beskidach las górnoreglowy rośnie powyżej 1050 m. n.p.m., a na Babiej Górze powyżej 1150 m. n.p.m.

Ciekawostką geologiczną Beskidu Małego jest tzw. Seria Skałkowa Andrychowska. Jest to porwak tektoniczny który w wyniku ruchów tektonicznych przywędrował w Beskidy ze Słowacji prawdopodobnie z okolic Wielkiego Chocza. Porwak tektoniczny obejmuje Pańską Górę nad Andrychowem, oraz Wapienicę i Ostry Wierch. Na tych górach można spotkać nietypowe dla Beskidów skały wapienne pochodzące z Paleogenu, wapienie z rogowcami i margle z kredy górnej, oraz z okresu kreda – tyton – wapień inwałdzki i skały krystaliczne. Pozostałe skały występujące na tym terenie to; łupki ciemne z egzotykami, oraz margle pstre zielonawe i czerwone. Całości dopełniają warstwy lgockie, warstwy godulskie dolne z piaskowcami, oraz warstwy godulskie środkowe i górne.

Kiedyś w dawnych czasach, na przełomie XIX i XX w. w Inwałdzie tętniło życie. Tutaj pracowali kopacze, łamacze skał, minerzy. Tutaj istniały kamieniołomy w których łamano skały i wypalano w wapiennikach wapno palone. Cieszyło się ono dużym uznaniem i wielkim powodzeniem. Było eksportowane do kilku krajów Europy.

Dzisiaj jest to bardzo spokojny, wydawałoby się zapomniany teren. Tędy prowadzi żółty szlak turystyczny z Inwałdu na prz. u Panienki – Ostry Wierch – przełom Choczenki w Kaczynie – Bliźniaki – prz. Panczakiewicza – Łysa Góra – Gorzeń – Jaroszowice – Jaroszowicka Góra – Klecza Dolna. Pozostałością po dawnych czasach są ściany skalne i wyrobiska niczym stawy wypełnione wodą. Od czasu do czasu można tutaj spotkać ludzi z młotkami, amatorów geologii poszukujących ciekawych okazów skał. Pewnego razu znakując z kolegą żółty szlak spotkaliśmy elegancką blondynkę nie bardzo wyglądającą na turystkę. Była uzbrojona w młotek z ostrym końcem. Na pytanie czego tutaj szuka – odparła mylonitów. Prawdę mówiąc pierwszy raz słyszałem o takiej skale.

Kolejną ciekawostką geologiczną Beskidu Małego jest budowa wzgórza Kuwik wznoszącego się przy trasie Wadowice – Andrychów. Można tam znaleźć warstwy menilitowe, łupki cieszyńskie dolne, pstre łupki z paleogenu.

Beskid Mały słynie ze źródeł doskonałej wody. Jedno z najbardziej znanych położone jest na stokach Goryczkowca, zwanego przez wadowiczan Dzwonkiem, przy drodze 28 Wadowice – Sucha Beskidzka. Wyjątkowy smak tej wody związany jest ze składem chemicznym minerałów rozpuszczonych w wodzie. Występują tu piaskowce glaukonitowe z Gorzenia, łupki cieszyńskie dolne zawierające węglan wapnia.

Ze względu na budowę geologiczną Jaroszowicka Góra leżąca na prawym brzegu rzeki Skawy została zaliczona przez Kondrackiego do Beskidu Małego Jaroszowicka Góra zbudowana jest z piaskowców godulskich i istebniańskich. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż większość przewodników zalicza Jaroszowicką Górę do Beskidu Średniego /Makowskiego/, ale zdarzyło się opracowanie którego autor zaliczył ją do Pogórza Wielickiego.

  • © Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
    Webmaster: PROMEDIA